Ayır, Sırala, Diz
Odak gelişim alanı: Bilişsel gelişim: birden fazla özelliğe göre sınıflama; zıt kavramlar, sıralama ve ince motor (boncuk dizme) etkinliğe bütünleşik
Bu kart anne-baba içindir: ne yapacağınızı ve çocuğunuza ne söyleyeceğinizi adım adım anlatır. Üç kısa oyun var: renk ve şekle göre ayırma, büyükten küçüğe kule kurma, boncuk dizme.
1Hazırlık
Setten çıkanlar
- Setin materyalleri: sınıflama panosu, halka kulesi, iri boncuklar
- 60-80 cm ip (ayakkabı bağcığı kalınlığında, bir ucu düğümlü)
- 3 sepet ya da kap
- Materyalleri saklamak için örtülü bir kutu
Evde yoksa
- Renkli iri legolar (sınıflama için)
- İç içe kaplar ya da farklı boy halkalar (kule için)
- İri delikli boncuk (45 mm'den büyük); makarna değil
2Adım adım
Her adımda önce ne yapacağınız, sonra çocuğunuza ne söyleyebileceğiniz yazıyor.
-
Yapın: Materyalleri örtülü kutuda getirin; kutuyu açıp birkaç dakika serbestçe incelemesine izin verin. Sorularını cevaplayın, siz de merak uyandırın. SÖYLEYİN: "Bu kutuda sana bir sürpriz var! Aç bakalım… Bunlarla neler yapabiliriz sence?" YAPIN: Parçaları karıştırıp önce TEK özellikle ısının: kırmızıları bir sepete. Sonra İKİ özelliği birleştirin: kırmızı-yuvarlaklar bir sepete, mavi-köşeliler öbürüne. Kararlarını sözle anlatmasını teşvik edin. SÖYLEYİN: "Kırmızıları bu sepete koy. … Şimdi zorlaşıyor: KIRMIZI ve YUVARLAK olanlar buraya, MAVİ ve KÖŞELİ olanlar şuraya! Bunu neden buraya koydun?" YAPIN: Halkaları karıştırın. İki halkayı alıp sorun: hangisi büyük, hangisi küçük? Yan yana büyüklük sırasına dizsin, sonra kuleyi BÜYÜKTEN KÜÇÜĞE kursun. Yanlışta halka oturmaz; malzeme kendi söyler, siz yargılamayın. SÖYLEYİN: "Hangisi büyük, hangisi küçük? … Sırala bakalım… Şimdi kule: en büyük en alta… Olmadı mı? Bir de şununla deneyelim mi?" YAPIN: İri boncukları ipe dizmesini isteyin; gerekirse yardım edin. İleri adım: renk sırasıyla dizin, bir kırmızı, bir mavi. Kardeşi ya da arkadaşı varsa sırayla dizsinler; sıra beklemeyi destekleyin. SÖYLEYİN: "Boncukları ipe diz bakalım… Şimdi desenli yapalım: bir kırmızı, bir mavi, bir kırmızı… Sıra kimde?" YAPIN: Yapılan diziyi BOYNUNA DEĞİL duvara ya da panoya asın. Günü özetletin ve materyalleri birlikte SINIFLAYARAK kutusuna kaldırın; toplamak da oyunun parçasıdır. SÖYLEYİN: "Kolyemizi duvara asalım, ne güzel oldu! Bugün neleri ayırdık? Hangisi en büyüktü? … Hadi şimdi herkes evine: kırmızılar buraya, halkalar şuraya…"
3Ne göreceksiniz?
Sevinmeniz için işaretler.
- İki özelliğe göre (renk + şekil) sınıflama yapması
- Büyük-küçük zıtlığını söylemesi, büyükten küçüğe sıralaması
- Boncukları ipe dizmesi, basit renk desenini sürdürmesi
- Kararlarını sözle açıklaması; sıra beklemesi; toplamaya katılması
!Nelere dikkat?
- 36 ay altında set parçaları ve boncuklar YALNIZ sizin gözetiminizde; ağzına götürürse oyunu durdurun.
- Parçalar 45 mm'den büyük, çatlaksız ve temiz olsun.
- İp 80 cm'yi geçmesin; ASLA çocuğun boynuna asılmaz, oyun bitince ip kaldırılır.
- Kule çubuğunun ucu yuvarlatılmış olsun; keskin kenarlı parça kullanmayın.
- Yanlış sıralamada düzeltmeyin, malzeme göstersin; "Bir daha deneyelim mi?" yeter.
4Gelişim göstergeleri
Kaynak: MEB 0-36 Aylık Çocuklar İçin Eğitim Programı. Gösterge metinleri programdan birebir alınmıştır.
| Gelişim alanı | Kod | Gösterge |
|---|---|---|
| Bilişsel (odak) | B.31-36.2 | Nesneleri birden fazla özelliğine göre sınıflar. |
| Bilişsel | B.31-36.3 | Sorulduğunda zıt kavramları söyler. |
| Bilişsel | B.31-36.6 | İki nesneyi belirli bir özelliğe göre sıralar. |
| İnce Motor | İM.31-36.5 | İri delikli boncukları ipe dizer. |
| Dil | D.31-36.5 | Açık uçlu sorular sorar. |
| Sosyal-Duygusal | SD.31-36.3 | İsteklerinin ertelenmesini kabullenir. |
Bu yaş bandının diğer göstergeleri (gözlem listesi, 25 madde)
Bu etkinlikte özel olarak çalışılmaz; günlük rutin ve serbest oyun sırasında gözlenir.
| Bilişsel | B.31-36.1 | Neden-sonuç ilişkisi kurar. |
| Bilişsel | B.31-36.4 | Yakın geçmişteki olayları hatırlar. |
| Bilişsel | B.31-36.5 | 'Tek' ve 'çift' kavramlarını içeren yönergelere uygun davranır. |
| Bilişsel | B.31-36.7 | Basit ritim kalıplarını tekrar eder. |
| Bilişsel | B.31-36.8 | Basit şarkıları ezbere söyler. |
| Dil | D.31-36.2 | Resimde gördüğü olayları anlatır. |
| Dil | D.31-36.3 | Dinlediği öyküyü anlatır. |
| Dil | D.31-36.4 | Çevresindeki ya da öyküdeki olayları dramatize eder. |
| İnce Motor | İM.31-36.1 | Modele bakarak yuvarlak çizgi çizer. |
| İnce Motor | İM.31-36.2 | Kâğıdı keser. |
| İnce Motor | İM.31-36.3 | Katlamalar yapar. |
| İnce Motor | İM.31-36.4 | Altı-yedi küpten kule yapar. |
| İnce Motor | İM.31-36.6 | Tüp şeklindeki nesneleri işlevine uygun olarak sıkar. |
| Kaba Motor | KM.31-36.1 | Parmak uçlarında birkaç adım atar. |
| Kaba Motor | KM.31-36.2 | 15-20 cm yükseklikten atlar. |
| Kaba Motor | KM.31-36.3 | Belirli bir uzaklığı (ortalama 15-20 cm) atlayarak geçer. |
| Kaba Motor | KM.31-36.4 | Hareket eden topa tekme atar. |
| Kaba Motor | KM.31-36.5 | Kendisine doğru atılan topu yakalamak için kollarını uzatır. |
| Kaba Motor | KM.31-36.6 | Koşarken durup yerdeki nesneyi alıp koşmaya devam eder. |
| Kaba Motor | KM.31-36.7 | Alçak engellerin üzerinden atlar. |
| Kaba Motor | KM.31-36.8 | Pedal çevirir. |
| Kaba Motor | KM.31-36.9 | Tek ayak üzerinde sıçrar. |
| Sosyal-Duygusal | SD.31-36.1 | Yaşıtlarıyla birlikte oyun oynar. |
| Sosyal-Duygusal | SD.31-36.2 | Grup içi konuşmalara katılır. |
| Sosyal-Duygusal | SD.31-36.4 | Grupla şarkı söyler/dans eder. |
Yaptığınız çalışmayı @art.nobi etiketiyle paylaşın; en güzel çalışmaları sayfamızda yayınlıyoruz.
